BİYOTEK ÇEŞİTLER DÜNYA ÇİFTÇİSİNE ON YILDA TOPLAM NET 27 MİLYAR US$ KAZANDIRDI

Tarlaya inişinin on birinci yılında transgenik yani biyotek çeşitlerin ekim alanı 102 milyon hektara ulaşırken, son on yılın verilerinin sosyo-ekonomik ve çevresel etkileri ile birlikte ekonomik analizi gerçekleştirildi. Onbir yıl içinde sıfırdan 22 ülkede 10,3 milyona varan üreticinin bu teknolojiden yararlanmak istemesinin ana nedeni sistemin karlılığıdır. Çiftçinin eline geçen net karın yanında, tarımsal ilaç tüketimindeki düşüşler, hatta anıza ekim, kullanılan ilaç nedeniyle düşen tarımsal enerjideki azalma ve bundan kaynaklanan hava kirlenmesindeki değişimlere uzanan analizler gerçekleştirilmiştir.Genelde biyotek çeşitlerin verim, gelir farkı, ilaç masrafı ve net kar bakımından klasik çeşitlerin tarımına göre fark gösterir. Ülkelere göre değişmekle beraber %40’lara varan verim ve gelir artışı, %100’leri aşan kar, %70’leri aşan ilaç tasarrufu sağlandığı bu sistemde karın dağılımı ilgi çekici olabilir. Karın üretici, tohumcu (çeşit – teknoloji sahibi), tüccar, sanayici ve tüketici gibi paydaşlara yönelik olacağı beklenmelidir. Her bitki, her ülke ve her yıl değişen payların kimlere nasıl yansıdığının, on yıllık bir veri setinde analizi ile bu konulardaki karar vericilerce bilinmesinde yarar vardır.2005 yılında dünyada ekilen mısırın %14, soyanın %60, pamuğun %28 ve kolzanın da %17’si biyotek çeşitlerle üretilmiştir. Doğal olarak her ülkede biyotek çeşitlere yönelme ülkenin hakim ürününe göre değişmektedir. Bu nedenle kar dağılımında da bir paralellik beklenemez. Konu olan kar 2005 yılında ABD’de %59 pamuk üreticisine, %26 tohumculuk firmalarına ve %9’u da tüketiciye yansırken, bu Hindistan’da %67 üreticiye ve %33 de tohumcu firmaya yönelik olmuştur. 2005 yılında dört ana biyotek bitki mısır, pamuk, soya ve kolzanın toplam gelirlerinin %4’ü olan 5,6 US$ çiftçinin karı olarak hesaplanmıştır. 1996-2005 arası on yılda çiftçiye kalan toplam 27 milyar US$’ın bitki ve ülke dağılımı Çizelge 2’de izlendiğinde bazı çarpıcı sonuçlar çıkmaktadır:Ø Söz konusu karın yarısı ABD çiftcilerine yöneliktir;Ø Çiftçiye en fazla kar bırakan biyotek soya olup bu bitki en çok ABD ve Arjantin çiftçisine kar bırakmaktadır;Ø Biyotek pamuk (zararlılara dayanıklı) en çok Çin çiftcisine kar bırakmaktadır;Ø Kolza ise en çok Kanada çiftçisine yarar sağlamıştır.Sonuçta biyotek çeşit kullanan çiftçinin cebine net 27 milyar US$ girerken, tarımsal ilaç kullanımı etkili madde olarak % 15, yani 224000 ton azalmıştır. Biyotek çeşit tarımının hava kirliliğine de olumlu katkısı ortaya konmuş ve 2005 yılı için 4 milyon aracın trafikten çıkması karşılığı gaz emisyonu azalmıştır.Peki bu avantajlardan Türk çiftçisi yararlanmış mıdır? Hayır. Nedeni ise toplum olarak tarımsal biyoteknolojiyi diğer ülkelerin yaptığı gibi “case by case” yani “her olayı ayrı ayrı” değerlendirerek Türk çiftçisine rekabet şansı kazandıramayışımız. Halbuki o GDO’ya karşı AB’nin biyotek çeşit üreten üye sayısı altıya ulaştı bile.
Nazimi Açıkgöz